آخرین اخبار : 

۱-روند تشکیل سازمان اطلاعات و امنیت کشور(ساواک )رژیم پهلوی با تکیه بر اسناد مجلس شورای ملی دوره بیستم/ فائزه توکلی

 

چکیده

  سازمان ساواک بعد از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به منظور سرکوب تهدیدات سیاسی علیه رژیم

پهلوی تشکیل شد. در روند تشکیل ساواک عوامل خارجی مانند رژیم آمریکا و اسرائیل به ویژه

سازمان سیا و موساد  در راستای توسعه شبکه های اطلاعاتی ـ امنیتی منطقه­ ای و به منظور

تقویت اهداف آنی و بلند مدت بعد از کودتای ۲۸ مرداد نقش مهمی ایفا نمودند .

از عوامل داخلی می ­توان  به مبارزه با گروههای ضد رژیم ،کمونیستها و گروههای چپ و جلوگیری

ازاقدامات براندازی علیه رژیم کهبعد از کودتا بیم گسترش آن می ­رفت اشاره نمود.

سیر تشکیل سازمانهای امنیتی دردوره پهلوی تاتشکیل سازمان ساواک قابل تأمل است.

در این نوشتار به روند تشکیل ساواک با تکیه بر لوایح قانونی نظیر لایحه امنیت اجتماعی مصوب

مجلس دوره هفدهم و لایحه تشکیل ساواک در سال ۱۳۳۵ و متن مذاکرات مجلس  شورای اسلامی

پرداخته و به این سئوال پاسخ داده می­ شود:

زمینه تشکیل ساواک آیا ارتباطی به طرح قانون امنیت اجتماعی که در دوره نخست وزیری مصدق

مطرح شد دارد؟

در پژوهش حاضر با مقایسه متن شرایط سیاسی، اجتماعی کشور که در مقالهتبیین شده است،

می­ توان چنین گفت که درلایحه اجتماعی، امنیت شهری که عهده ­دار آن ارگانهاییمانند وزارت

کشور بودند امنیت از منظر اجتماعی مطرح شده است و همانطور که مصدق قید نمودهبود لایحه به

مدت سه ماه اعتبار داشته، درحالی که در لایحه ساواک نظارت شاه و نخست وزیر بهمسائل حکومت

و سلطنت کاملا جنبه سیاسی داشت و لایحه محدودیت زمانی نداشت و عام بود.

در لایحه امنیت اجتماعی حفظ نظم عمومی مطرح است در حالی که در لایحه ساواک اقسامجاسوسی

و فعالیت های غیر قانونی و توطئه از جنبه سیاسی و حکومتی مطرح می­ باشد و به هیچوجه این دو

لایحه ارتباط معنایی و سیاسی با یکدیگر ندارند و مرحوم محمد مصدق نیز در تدوینلایحه ساواک

نقشینداشته است.

کلید واژه: ساواک، رژیم پهلوی ، سیا ، موساد، مصدق


* دانشجوی دکتری تاریخ دانشگاه آزاد اسلامی(تهران مرکز)،کارشناس پژوهشی تاریخ پژوهشگاه علوم انسانی

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *